De Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) organiseerde dit jaar haar conferentie in Gent. Een buitenkansje dus voor ons Belgen.
Ik twijfelde eerst wat om te gaan, immers na mijn schouderoperatie zou ik daar drie dagen met een schouderverband moeten rondlopen. Wat uiteindelijk hielp om me mee over de streep te trekken, was de aanwezigheid van enkele medestudenten. Bartel, Brammert, Carmen, Carmen, Elisa, Iris, Liesbeth en Peter hadden ook besloten om naar Gent af te zakken.
De meesten reden op en af. Ik had besloten van mijn uitvalsbasis in het Eden Hotel te leggen, niet zover van de bekende Vooruit. Op een kwartiertje kon ik dan langsheen de Muinkschelde campus Kantienberg van de Arteveldehogeschool bereiken.
Op vrijdagavond was er eerst nog een Mediacafé: “Free news, bad news?” Professor George Brock, Paul Lewis van The Guardian en Dieter Haerens (COO van Mediafin) hebben het gehad over het al dan niet betalen voor nieuws en wat de mogelijke consequenties voor de verschillende actoren zouden zijn. Moderator van dienst was Piet Depuydt. Het was interessant om zien hoe vooral de jongere Paul Lewis eerder heil zag in zoveel mogelijk gratis content en hoe George Brock toch eerder neigde naar gedeeltelijk paywalls. Het is iets wat ik zelf van nabij opvolg, mede door de opkomst van de iPad en het is blijkbaar verdomd moeilijk om hier een degelijk businessmodel voor te bouwen.
Vrijdagochtend was dan het begin van de eigenlijke conferentie. En hier viel het al onmiddellijk op hoe vlot en vriendelijk alles wel verliep. Grootste probleem voor de meesten bleek uiteindelijk de keuze tussen de verschillende workshops en computertrainingen te zijn… Daar ik professioneel al met ICT bezig ben, besloot ik van zoveel mogelijk workshops te volgen.
Na de openingstoespraak van Margo Smit was het tijd voor de eerste keynote spreker, Stephen Engelberg van Pro Publica. Ik moet met het schaamrood op de wangen toegeven dat ik hier nog niet van gehoord had.
Na onze eerste koffiepauze (bakje voor de Nederlanders, kopje voor de Vlamingen) was het de beurt aan Vadim Lavrusik van Mashable. Dit kende ik dus wel want Mashable is een van de rss-feeds die ik via Google Reader volg. Daar er gratis internet was, werd er tijdens de conferentie rustig op losgetwitterd via de hashtag #vvoj2010.
We mochten ons dan via lekkere broodjes (zonder kroket) volproppen om genoeg energie op te slagen voor het eigenlijke begin. Als eerste workshop had ik gekozen voor “Samenwerken met NGO’s.” Onder moderatie van Jeroen Trommelen vertelden Han Soete, Ana van Es en Bette Dam over hun ervaringen.
Ana van Es mocht de spits afbijten en had het over het Sumangali-systeem.
Bette Dam heeft enorm veel kennis over Afghanistan en wat de effecten zijn van deze oorlog op de lokale bevolking. Zij bracht eerst het verhaal van “slechte verliezer” (eigen woorden) van de Dick Scherpenzeel Prijs 2009. De winnaars van deze prijs hadden hun werk blijkbaar gedeeltelijk laten financieren door ngo’s en de Nederlandse ambassade in Congo. Doorheen het ganse debat bleef Bette verder heel strikt vasthouden aan haar onafhankelijkheid en niet embedded wil gaan om haar onafhankelijkheid niet in het gedrang te brengen. Jeroen Tommelen probeerde meermaals om aan de hand van enkele fictieve cases te peilen waar haar grens lag om toch embedded te gaan.
Han Soete ken ik natuurlijk en hij gaf toe dat DeWereldMorgen.be o.a. gefinancierd wordt door enkele sociale organisaties (met een procentueel maximum) maar dat zij tot op heden nog niet betaald zijn door deze organisaties om iets (over hen) te schrijven. Er was een korte discussie over het feit dat DeWereldMorgen bv. ook geen forum geeft aan de energielobby maar dit is een bewuste keuze van DeWereldMorgen.
Naar het eind van deze interessante (en te korte) workshop werd de vraag gesteld wie er bv. zou meegaan met Greenpeace naar het einde van de wereld om daar de illegale walvisvangst te verslaan. Blijkbaar durfde niemand zijn hand op te steken want ik was zowat de enige (heb niet echt rondgekeken). Ik mocht mijn argument(en) naar voren brengen en deed dit door te zeggen dat ik het artikel zou maken omdat er anders niets over wordt geschreven maar dat ik onderaan het artikel wel zou vermelden dat dit met de hulp van Greenpeace was gebeurd. Ik vind dat dit trouwens meer mag gebeuren, het vermelden van je “werkgever/opdrachtgever”. Han kon dit blijkbaar wel smaken, in tegenstelling tot Bette.
Al bij al was dit een zeer sterk begin van het congres!
Na de obligate koffiepauze ben ik naar de extra ronde tafel: “Startende journalisten en hun noden” geweest. In primeur kregen we van Marleen Teugels en Conny Vercaigne de cijfers van het onderzoek. Daar de cijfers nog gepubliceerd moeten worden ga ik deze hier dan ook nog niet weergeven. Het valt wel op hoeveel beginnende journalisten al last hebben van een burn-out. Hopelijk kan dit onderzoek ertoe bijdragen dat de werkomstandigheden beter worden…
Zaterdagochtend was het beginuur van 9.00 uur blijkbaar wat vroeg voor sommigen… Het diner van de vorige avond (en de après vermoedelijk) had duidelijk zijn sporen nagelaten. Ook bij de techniek blijkbaar want ik slaagde er van de ganse dag niet meer in om op het draadloos netwerk te geraken (ik vermoed dat een zekere PostVanCoco hier tussenzat om de toptwitteraarster te blijven…).
Ik volgde nu “Wobben in Vlaanderen”. Marleen Teugels en Dirk Voorhoof brachten ons bij hoe je wobt, wat de verschillen zijn regionaal en federaal, … Eén constante in deze workshop: je moet geduld hebben…
Over het volgende te volgen item heb ik lang nagedacht. Uiteindelijk besloot ik om toch een computertraining te volgen. Uiteindelijk werd het “data visualiseren” door Yassine Salihine. Op zich een leuke les waar we aan de hand van voorbeelden zagen hoe saaie cijfers kunnen worden omgezet in schitterende infographics. Alleen: blijkbaar hadden nogal wat deelnemers verwacht dat het een doe-training zou worden om bv. aan de hand van excel, … data te visualiseren. Een tip naar volgend jaar misschien: vermelden bij de computertrainingen of het een doe-training is of niet (heb ook van andere trainingen gehoord dat het soms vooral kijken was).
- The Crisis of Credit Visualized
- VisualJournalism
- Good Infographics
- Data Journalism The Guardian
- The Jobless Rate for People Like You
- De Minard-kaart
Wij besloten om met enkele IRJ’ers de broodjes deze keer te laten voor wat ze waren en vlakbij een lekkere pizza te gaan eten. Waren het deze pizza’s of begonnen de workshops en traingen zijn sporen na te laten? Iedereen bekende van er door te zitten door de overload aan informatie. Een laatste krachtinspanning bracht me bij “Journalist of Jurist” door Wim Criel, Christien Wildeman en Dirk Voorhoof (moderator Marleen Teugels).
Uiteindelijk bleek dit een zeer interessante workshop waarbij we vanalles te weten kwamen over het beschermen van bronnen, … Tussendoor kregen we een case voorgeschoteld die ervoor zorgde dat er een geanimeerde discussie op gang kwam over privacy, het bronnengeheim, …
Na een laatste koffie volgde dan nog de keynote “Battle of the Brains” tussen Henk Van Ess en Paul Myers. Zij daagden mekaar hierbij uit om via Google zo snel mogelijk de gevraagde informatie te vinden. Zeer leuke afsluiter van een voor mij zeer geslaagd congres.
Het concept slaagt duidelijk aan: korte workshops en trainingen, afgewisseld door een korte pauze. De kwaliteit van de lesgevers is van een hoog niveau en het is geen éénrichtingsverkeer. Wat me ook is opgevallen is de losse sfeer die er toch wel hangt. De medewerkers blijven vriendelijk en doen er alles aan om het de mensen naar de zin te maken, er wordt gezellig gekeuveld en ervaringen uitgewisseld, … Uiteindelijk is dit iets waar ik nog het meeste spijt van heb, namelijk dat ik met niet meer onbekenden van gedachten heb kunnen wisselen.
Spijtig genoeg is dit voor de meeste IRJ’ers de laatste maal geweest dat ze aan het congres hebben kunnen deelnemen tenzij ze journalist worden.
In ieder geval: een grote DANK U aan de organisatoren, medewerkers, lesgevers, aanwezige journalisten en collega-studenten! Hopelijk tot volgend jaar 
